Máy bay American Airlines g:ãy đuôi, rơi động cơ khi vừa cất cánh, xoay tròn rồi n:ổ tung giữa phố, toàn bộ 260 người t:ử vong

 

Mất đi bộ phận định hướng quan trọng nhất, chiếc Airbus hoàn toàn mất kiểm soát, chúi mũi và xoay tròn tự do

              Hình ảnh chiếc máy bay bất ngờ gãy cánh khi đang bay trên bầu trời

Chỉ hơn hai tháng sau sự kiện tòa tháp đôi sụp đổ, thảm họa thảm khốc của chuyến bay số hiệu 587 thuộc hãng hàng không American Airlines lao thẳng xuống khu dân cư Belle Harbor, quận Queens (New York) đã khiến 265 người thiệt mạng. Đây là tai nạn hàng không tang thương thứ hai trong lịch sử nước Mỹ, chỉ xếp sau thảm họa chuyến bay 191 của American Airlines xảy ra vào năm 1979.

Sáng ngày xảy ra sự cố, chiếc Airbus A300-600R mang số đăng ký N14053 cất cánh từ sân bay quốc tế John F. Kennedy (JFK) đi Santo Domingo, thủ đô Cộng hòa Dominica. Máy bay chở kín toàn bộ ghế với 251 hành khách cùng 9 thành viên phi hành đoàn. Phần lớn hành khách là người gốc Dominica đang trên đường trở về quê hương thăm gia đình, nơi đông đảo người thân đã chực chờ tại sân bay Las Américas nhưng chiếc máy bay vĩnh viễn không bao giờ hạ cánh.

Lúc 9h11, một chiếc Boeing 747-400 của hãng Japan Airlines rời đường băng. Khoảng hai phút sau, tháp điều khiển không lưu đưa ra cảnh báo cho phi hành đoàn chuyến bay 587 về nguy cơ xuất hiện hiện tượng nhiễu động luồng khí phía sau máy bay lớn vừa cất cánh. Đến 9h14, chuyến bay 587 bắt đầu cất cánh.

Quá trình rời đường băng ban đầu diễn ra suôn sẻ khi máy bay đạt độ cao khoảng 400 m và tiếp tục lấy độ cao. Tuy nhiên, đến 9h15 phút 36 giây, chiếc Airbus tiến vào vùng nhiễu động do chiếc Boeing 747 để lại. Dữ liệu từ hộp đen cho thấy cơ phó Sten Molin lập tức liên tục điều khiển bánh lái phương hướng từ trái sang phải với biên độ rất lớn nhằm lấy lại cân bằng.

Những thao tác can thiệp quá mạnh liên tiếp trong thời gian ngắn đã tạo ra áp lực khí động học vượt ngưỡng chịu đựng lên cụm đuôi thăng bằng dọc. Đến 9h15 phút 58 giây, cánh bộ thăng bằng dọc ở đuôi — bộ phận giữ ổn định phương hướng — bị gãy rời khỏi thân và rơi xuống vịnh Jamaica, cách hiện trường chính 1,6 km.

Mất đi bộ phận định hướng quan trọng nhất, chiếc Airbus hoàn toàn mất kiểm soát, chúi mũi và xoay tròn tự do. Áp lực không khí dữ dội tiếp tục giật phăng cả hai động cơ khỏi cánh, khiến các khối kim loại này rơi xuống nhiều khu vực xung quanh, gây thiệt hại nghiêm trọng cho một trạm xăng và nhiều nhà dân. Đến 9h16, máy bay đâm xuống giao lộ Newport Avenue và Beach 131st Street tại Belle Harbor rồi nổ tung. Toàn bộ 260 người trên máy bay cùng 5 cư dân dưới mặt đất tử vong tại chỗ.

Thảm họa sau đó đã xảy ra

Những giây phút cuối cùng ghi lại trong hộp đen buồng lái thể hiện sự bối rối tột cùng của phi hành đoàn. Cơ phó Sten Molin thốt lên: "Chúng ta đang mắc kẹt trong chuyện quái quỷ gì vậy?", và cơ trưởng Edward States đáp lại: "Thoát ra đi, thoát ra đi". Đó cũng là những âm thanh cuối cùng trước khi thảm kịch xảy ra.

Do sự cố diễn ra tại New York chỉ hai tháng sau biến cố 11/9, làn sóng lo ngại về một đợt tấn công khủng bố mới lập tức bùng nổ. Hàng loạt công trình lớn như tòa nhà Empire State và trụ sở Liên Hợp Quốc khẩn cấp sơ tán; cả ba sân bay lớn trong khu vực New York bị phong tỏa trong nhiều giờ.

Dù vậy, cuộc điều tra quy mô do Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia Mỹ (NTSB) thực hiện — thông qua 349 cuộc phỏng vấn và thu thập, tái dựng hàng nghìn mảnh vỡ — đã bác bỏ hoàn toàn yếu tố khủng bố. NTSB kết luận nguyên nhân trực tiếp dẫn tới tai nạn là việc cơ phó thao tác bánh lái quá mức và không cần thiết khi phản ứng với vùng nhiễu động. Bản thân vùng nhiễu động không đủ mạnh để đe dọa an toàn bay, và nếu phi công dừng các thao tác cực đoan kịp thời, chiếc Airbus hoàn toàn có thể tự ổn định trở lại.

Báo cáo điều tra cũng chỉ ra các yếu tố bổ trợ, bao gồm độ nhạy cao của hệ thống điều khiển bánh lái trên dòng Airbus A300-600, cùng chương trình huấn luyện Advanced Aircraft Maneuvering Program (AAMP) của American Airlines. Các bài tập trên mô hình giả lập của hãng đã phóng đại nguy cơ từ nhiễu động không khí, vô tình định hình phản xạ can thiệp quá đà cho phi công trong thực tế.

Sau sự cố, American Airlines cùng các đơn vị liên quan đã lập tức tái thiết lập chương trình đào tạo phi công và sửa đổi quy trình xử lý nhiễu động trên toàn ngành. Thảm họa chuyến bay 587 trở thành bài học đắt giá cho ngành hàng không toàn cầu về việc một chuỗi sai lầm thao tác trong vài giây ngắn ngủi có thể dẫn đến hậu quả thảm khốc, ngay cả trên những dòng máy bay hiện đại bậc nhất.