Một loại thực phẩm quen thuộc đã được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp vào nhóm có bằng chứng gây ung thư ở người. Nhiều chuyên gia ung bướu cho biết họ hạn chế tối đa, thậm chí tránh sử dụng thường xuyên loại thực phẩm này.
Ung thư là căn bệnh chịu tác động bởi nhiều yếu tố khác nhau, từ di truyền, môi trường cho đến lối sống. Trong đó, một số nguy cơ có thể chủ động kiểm soát như hút thuốc, uống nhiều rượu bia và chế độ ăn uống.
Theo các chuyên gia, thực phẩm đưa vào cơ thể có thể tác động đến tình trạng viêm, quá trình chuyển hóa và nhiều cơ chế liên quan đến sức khỏe lâu dài. Vì vậy, điều chỉnh chế độ ăn là một trong những cách mỗi người có thể chủ động giảm bớt một số yếu tố nguy cơ.
Đáng chú ý, có một nhóm thực phẩm dù rất phổ biến nhưng lại được nhiều bác sĩ chuyên điều trị ung thư khuyên không nên ăn thường xuyên
Thịt chế biến sẵn nằm trong nhóm thực phẩm cần hạn chế
Thịt chế biến sẵn là những sản phẩm đã trải qua các phương pháp như ướp muối, hun khói, lên men hoặc những hình thức xử lý khác nhằm tăng hương vị và kéo dài thời gian bảo quản. Xúc xích, thịt xông khói, giăm bông và nhiều loại thịt nguội là những sản phẩm quen thuộc thuộc nhóm này.
Theo bác sĩ Steven Lee-Kong, Trưởng khoa Phẫu thuật Đại trực tràng tại Trung tâm Y tế Đại học Hackensack, Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) thuộc WHO đã xếp thịt chế biến sẵn vào nhóm 1 các tác nhân gây ung thư ở người.
Điều này có nghĩa là đã có đủ bằng chứng khoa học xác lập mối liên hệ giữa việc tiêu thụ thịt chế biến sẵn và nguy cơ ung thư ở người, trong đó đáng chú ý là ung thư đại trực tràng. Tuy nhiên, cách phân loại này phản ánh mức độ chắc chắn của bằng chứng về khả năng gây ung thư, chứ không đồng nghĩa thịt chế biến sẵn có mức độ nguy hiểm ngang với thuốc lá hay amiăng.
Quá trình chế biến có thể tạo ra các hợp chất đáng lo ngại
Bác sĩ Wesley Talcott, chuyên khoa xạ trị ung thư tại Bệnh viện Lenox Hill thuộc hệ thống Northwell (Mỹ), cho rằng việc hiểu đúng ý nghĩa của phân loại trên là điều quan trọng. Theo ông, các sản phẩm thịt chế biến sẵn cùng một số hóa chất được sử dụng hoặc hình thành trong quá trình chế biến có thể thúc đẩy những cơ chế liên quan đến sự hình thành ung thư trong đường tiêu hóa.
Một trong những vấn đề được các chuyên gia quan tâm là nitrat và nitrit, những chất thường được sử dụng trong quá trình bảo quản một số sản phẩm thịt. Theo Tiến sĩ Lee-Kong, các chất này có thể tạo thành hợp chất N-nitroso trong đường ruột.
Ông cho biết thêm: "Các hợp chất này có thể gây tổn thương các tế bào lót thành ruột, từ đó có thể dẫn đến sự phát triển của ung thư". Tuy nhiên, hiện chưa thể xác định một mức tiêu thụ cụ thể mà tại đó thịt chế biến sẵn chắc chắn gây ung thư.
Không phải cứ ăn một lần là dẫn đến ung thư
Các chuyên gia nhấn mạnh cần phân biệt giữa việc thỉnh thoảng ăn thịt chế biến sẵn và biến chúng thành một phần thường xuyên trong chế độ ăn uống.
Tiến sĩ Tracy Crane, chuyên gia dinh dưỡng RDN, Giám đốc bộ phận y học lối sống, phòng ngừa bệnh và y tế kỹ thuật số tại Trung tâm Ung thư Toàn diện Sylvester thuộc Đại học Miami (Mỹ), cho rằng những sản phẩm này nên được xem như món ăn dùng không thường xuyên thay vì xuất hiện liên tục trong các bữa ăn.
Chẳng hạn, việc ăn một chiếc xúc xích đôi lần khi đi xem thi đấu thể thao khác hoàn toàn với thói quen sử dụng thịt xông khói hoặc thịt nguội mỗi ngày.
Tiến sĩ Ezekiel Emanuel, bác sĩ chuyên khoa ung bướu kiêm tác giả cuốn Eat Your Ice Cream, cũng chia sẻ: "Nhìn chung, tôi tránh tiêu thụ các loại thực phẩm này".
Hạn chế tối đa thịt chế biến sẵn nếu muốn giảm nguy cơ
Theo các chuyên gia, những người muốn chủ động giảm các yếu tố nguy cơ ung thư nên hạn chế tối đa lượng thịt chế biến sẵn trong khẩu phần.
Tiến sĩ Talcott nhận định: "Đối với những ai muốn giảm thiểu nguy cơ ung thư, việc loại bỏ hoặc hạn chế tối đa thịt chế biến sẵn là một quyết định đúng đắn". Tiến sĩ Lee-Kong cũng khuyến nghị chỉ nên xem nhóm thực phẩm này như món ăn thưởng thức hiếm khi, thay vì nguồn thực phẩm thiết yếu mỗi ngày.
Điều này không đồng nghĩa mọi người phải tuyệt đối kiêng hoàn toàn. Quan trọng hơn là kiểm soát tần suất sử dụng và tránh hình thành thói quen tiêu thụ thường xuyên trong thời gian dài.
Có thể thay thế bằng nhiều nguồn protein khác
Nếu cần bổ sung protein, Tiến sĩ Ketan Thanki, bác sĩ phẫu thuật đại trực tràng tại Viện Ung thư MemorialCare Todd thuộc Trung tâm Y tế Long Beach, California (Mỹ), gợi ý lựa chọn thịt gia cầm, cá, hải sản, các loại đậu, trứng và sản phẩm từ sữa.
Một số lựa chọn khác như sốt hummus, bơ hạt, cá đóng hộp hoặc thịt gà tây tự chế biến tại nhà cũng có thể được đưa vào thực đơn thay cho các sản phẩm thịt chế biến sẵn.
Tiến sĩ Crane đồng thời khuyến nghị ưu tiên chế độ ăn giàu thực phẩm có nguồn gốc thực vật, chất xơ và các nguồn protein ít qua chế biến. Theo bà, đây là mô hình ăn uống phù hợp để hỗ trợ mục tiêu phòng ngừa ung thư và duy trì sức khỏe chuyển hóa.
Nhìn chung, thay vì chỉ tập trung vào một loại thực phẩm, các chuyên gia khuyến nghị xây dựng chế độ ăn cân bằng, tăng thực phẩm tươi và ít qua chế biến, đồng thời hạn chế những sản phẩm đã được xác định có liên quan đến nguy cơ ung thư.
Nhận xét
Đăng nhận xét