Thay vì đưa người thân đến bệnh viện ngay khi xuất hiện dấu hiệu bất thường, gia đình cụ ông 75 tuổi lại cho uống An cung ngưu hoàng hoàn. Một ngày sau, tình trạng bệnh nhân diễn biến nặng, tổn thương não chuyển dạng xuất huyết và phù não rất lớn.
Đang ăn cơm, cụ ông 75 tuổi bất ngờ làm rơi đũa, yếu tay trái và có biểu hiện lú lẫn. Gia đình nghi ngờ cụ bị đột quỵ nhưng không đưa đến cơ sở y tế ngay mà cho uống An cung ngưu hoàng hoàn với hy vọng xử trí tình trạng này.
Sau một ngày, các triệu chứng không những không cải thiện mà còn nặng hơn. Cụ ông bị yếu liệt nửa người trái, lú lẫn và phải ngồi xe lăn. Lúc này, gia đình mới đưa cụ đến bệnh viện.
Quan niệm mua sẵn An cung ngưu hoàng hoàn để “phòng đột quỵ” vẫn tồn tại ở không ít gia đình.
Tổn thương não chuyển dạng xuất huyết
ThS.BS Đoàn Dư Mạnh, Phó Giám đốc Trung tâm Tim mạch và Đột quỵ Quốc tế, Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, cho biết bệnh nhân có tiền sử rung nhĩ và từng sử dụng thuốc chống đông nhưng không đều.
Kết quả chụp cộng hưởng từ sọ não và mạch não cho thấy bệnh nhân có ổ nhồi máu bán cấp vùng đỉnh - chẩm - thái dương bên phải, đã chuyển dạng xuất huyết.
Tổn thương có kích thước khoảng 54 x 39 mm, bên trong có chảy máu, kèm theo phù não xung quanh.
Hình ảnh MRI cũng ghi nhận một số tổn thương chất trắng não dạng thoái hóa myelin, một tổn thương cũ đã dịch hóa ở tiểu não phải và một tổn thương tại thùy thái dương phải cần tiếp tục theo dõi.
Theo bác sĩ Mạnh, đây là một trong những trường hợp cho thấy nguy cơ khi gia đình tự xử trí người nghi đột quỵ tại nhà, đặc biệt là lựa chọn thuốc dựa trên quảng cáo hoặc kinh nghiệm truyền miệng.
“Đột quỵ não gồm hai nhóm chính là nhồi máu não do tắc mạch và xuất huyết não do vỡ mạch. Hai tình trạng có thể có biểu hiện ban đầu giống nhau nhưng cách điều trị hoàn toàn khác”, bác sĩ Mạnh nói.
Tự cho uống thuốc có thể bỏ lỡ thời gian vàng
Người nhà không thể chỉ dựa vào các dấu hiệu như méo miệng, yếu tay chân hoặc nói khó để xác định bệnh nhân đang mắc loại đột quỵ nào và tự lựa chọn thuốc.
Người bệnh cần được thăm khám, chụp chiếu để xác định nguyên nhân trước khi bác sĩ quyết định phương pháp điều trị phù hợp.
Với trường hợp nhồi máu não, một số bệnh nhân có thể được tái thông mạch bằng các phương pháp chuyên sâu nếu đến bệnh viện trong khoảng thời gian và đáp ứng những tiêu chuẩn nhất định. Do đó, mỗi giờ chậm trễ đều có thể khiến người bệnh mất đi cơ hội điều trị.
“Đột quỵ càng được xử trí sớm thì cơ hội can thiệp càng nhiều. Chờ thuốc phát huy tác dụng thay vì đưa bệnh nhân đến bệnh viện có thể phải trả giá bằng chính thời gian điều trị”, bác sĩ Mạnh cảnh báo.
Không nên mua sẵn An cung để “phòng đột quỵ”
Theo bác sĩ Mạnh, quan niệm mua sẵn An cung ngưu hoàng hoàn để “phòng đột quỵ” vẫn tồn tại ở không ít gia đình. Trên mạng xã hội, sản phẩm này được giới thiệu bằng nhiều cách gọi như “viên uống chống đột quỵ”, “thuốc phòng tai biến”.
Có gia đình thậm chí để sẵn sản phẩm trong tủ thuốc với suy nghĩ nếu người thân bất ngờ xuất hiện biểu hiện bất thường thì có thể lấy ra cho uống ngay.
Bác sĩ Mạnh cho biết chưa có nghiên cứu khoa học uy tín chứng minh An cung là biện pháp dự phòng đột quỵ. Sản phẩm này cũng không thể thay thế cấp cứu và các phương pháp điều trị đột quỵ hiện nay.
Điều đáng lo ngại hơn là việc có sẵn một sản phẩm được tin là “thuốc chống đột quỵ” có thể tạo cảm giác gia đình đã chuẩn bị đầy đủ, từ đó khiến họ chần chừ đưa người bệnh đến bệnh viện.
Ngoài nguy cơ bỏ lỡ thời gian vàng, tự ý cho bệnh nhân uống thuốc còn có thể gây sặc. Người bị đột quỵ có thể rối loạn ý thức hoặc mất khả năng nuốt; khi đó, nước, thức ăn hay thuốc đưa vào miệng có thể lọt vào đường thở.
“Điều quan trọng nhất khi nghi ngờ đột quỵ là đưa người bệnh đến bệnh viện, không phải tìm thuốc cho uống”, bác sĩ Mạnh khuyến cáo.
Không thể lấy một trường hợp hồi phục để chứng minh hiệu quả của An cung
PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, cho biết ông từng gặp nhiều trường hợp gia đình tin rằng người thân hồi phục sau đột quỵ là nhờ An cung.
Những trải nghiệm này dễ khiến người nhà củng cố niềm tin vào sản phẩm. Sau khi chứng kiến người bệnh cải thiện, họ tiếp tục mua để sẵn trong nhà và truyền lại kinh nghiệm cho người khác.
Tuy nhiên, theo bác sĩ Hiếu, diễn biến thuận lợi của một ca bệnh không thể được dùng để chứng minh hiệu quả của một sản phẩm. Người bệnh có thể đã được cấp cứu, điều trị và chăm sóc y tế trước đó, trong khi quá trình hồi phục về sau lại được gia đình gắn với viên thuốc mà họ tin tưởng.
Quảng cáo, truyền miệng và tâm lý cho rằng sản phẩm đắt tiền hoặc có nguồn gốc nước ngoài sẽ tốt hơn cũng góp phần củng cố niềm tin này.
Khi từng thất vọng vì một lần chẩn đoán hoặc điều trị không đạt kỳ vọng, một số người càng dễ tìm đến những phương pháp được truyền tai. Trong khi đó, việc thiếu thông tin về bệnh và cách xử trí khiến những lời quảng cáo thiếu căn cứ có thêm cơ hội lan rộng.
Phòng đột quỵ cần bắt đầu từ kiểm soát yếu tố nguy cơ
Theo bác sĩ Mạnh, cách phòng đột quỵ hiệu quả không phải là mua sẵn một sản phẩm trong nhà mà là nhận diện và kiểm soát các yếu tố nguy cơ.
Tăng huyết áp, tiểu đường, rung nhĩ và bệnh tim mạch đều cần được theo dõi, điều trị đúng chỉ định.
Người từng bị đột quỵ hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao cần được bác sĩ đánh giá nguyên nhân và xây dựng biện pháp dự phòng phù hợp với từng bệnh lý.
“Phòng đột quỵ không nằm trong một hộp thuốc dự trữ ở nhà mà bắt đầu từ việc biết mình đang có nguy cơ gì và kiểm soát những nguy cơ đó”, bác sĩ Mạnh nói.
Khi một người đang khỏe mạnh đột ngột yếu hoặc liệt một bên cơ thể, méo miệng, nói khó, lú lẫn, mất thăng bằng, nhìn mờ hoặc đau đầu dữ dội, gia đình cần nghĩ đến khả năng đột quỵ.
Thay vì tìm thuốc để cho người bệnh uống hoặc chờ các triệu chứng tự giảm, người nhà cần gọi cấp cứu và đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế có khả năng điều trị đột quỵ càng sớm càng tốt.
Nhận xét
Đăng nhận xét